Waar staan de waarde CW3, CW4, CW5 en CW6 voor bij een cv-ketel?

Wanneer je een cv-ketel gaat kopen wil je weten hoeveel warm water deze per minuut kan leveren. Zoals je op deze pagina kan lezen is dit een behoorlijk lastige materie. Fabrikanten van cv-ketels hebben deze complexe materie juist eenvoudig willen maken door de ketels in te delen in "warm waterklasses". Zij hebben hun cv-ketels een extra kenmerk gegeven zoals CW3, CW4, CW5 en CW6. De afkorting CW staat voor Comfort Warmwater. Het getal daarachter geeft een klasse aan. Hoe hoger deze waarde is, hoe meer warm water de ketel kan leveren per minuut. Deze CW waarde is vastgesteld door het Stichting Gaskeur. Hieronder een overzicht hoeveel warm water een CW3 t/m CW6 toestel kan leveren bij verschillende watertemperaturen. Waarom verschillende temperaturen voor warm water worden gehanteerd staat uitvoerig beschreven op deze pagina. Een houvast: jij wil als consument graag warm water hebben van zo'n 38 graden Celsius. Dus die temperatuur en warm water hoeveelheid moet je gebruiken voor het bepalen van de gewenste CW waarde. In de kolom "tapwaterhoeveelheid bij 38° Celsius in de praktijk (gemiddeld)" hebben we naar alle huidige cv-ketels gekeken in die CW waarde klasse en daar het gemiddelde van genomen. Dit geeft dus een goede houvast wat je ongeveer kan verwachten in liters per minuut uit je douche of badkraan. Je zal zie dat de praktijkwaarden meestal hoger liggen dan Gaskeur voorschrijft. Hoeveel warm water precies een bepaald model kan leveren vindt je in onze recensies - test van cv-ketels.

CW waarde gaskeur omschrijving tapwaterhoeveelheid bij 38° Celsius in de praktijk (gemiddeld) tapwaterhoeveelheid bij 60° Celsius volgens Gaskeur
CW3 Minstens 10 liter per minuut in keuken, douche of bad Tegelijk meer kranen nauwelijks mogelijk 10 6
CW4 Minstens 12,5 liter per minuut in keuken of douche of bad. Tegelijk meer kranen beperkt mogelijk 13,5 7,5
CW5 Minstens 12,5 liter per minuut in keuken en douche of bad. Tegelijk meer kranen beperkt mogelijk 16 7,5
CW6 Minstens 12,5 liter per minuut in keuken, douche en bad. Tegelijk meer kranen optimaal mogelijk 22 7,5

In bovenstaande tabel gaan we uit dat de tapwaterhoeveelheid bij 38° Celsius bereikt wordt door het hete water uit de cv-ketel bij te mengen met koud water van 10° Celsius.

Hoeveel warm water is hoeveel warm water eigenlijk?

Dat lijkt een vreemde vraag, maar dat blijkt het geenszins te zijn! Wanneer een fabrikant aangeeft dat een cv-ketel bijvoorbeeld 10 liter warm water per minuut kan leveren, heeft iedereen daar een beeld bij. 10 liter is een flinke emmer vullen met warm water in één minuut. De vraag is echter: hoe warm is het water in die emmer? Als je dat gaat onderzoeken blijken de verschillen tussen de fabrikanten duidelijk te worden. Bij de een is dit water van 60° Celsius, bij de ander 40° en sommige specificeren dit bij 38° Celsius. Vaak staat er in de kleine lettertjes nog een beperking: uitgaande van (bijvoorbeeld) een koudwatertemperatuur van 10° Celsius.

Wanneer je cv-ketels gaat vergelijken wat betreft de hoeveelheid warm water die ze per minuut kunnen leveren zal je deze eerst vergelijkbaar moeten maken. In onze recensies-tests van cv-ketels hebben wij die verschillen al voor je weggewerkt. Wij hebben per ketel, zover de fabrikant dit helder heeft gespecificeerd (sommige zijn hier expres vaag over), de tapwater hoeveelheid omgerekend naar warm water in liters per minuut van 38 graden uitgaande van een minimale koudwateraanvoertemperatuur van 10 graden. Deze temperatuur is de meest realistische omdat een douche of bad ongeveer op 38 graden gebruikt wordt.

Waarom bestaan verschillende temperaturen voor het leveren van warm water uit de cv-ketel?

De reden dat fabrikanten verschillende temperaturen hanteren in hun brochures of websites komt doordat zij dit schrijven "vanuit de fabrikant" of "voor de consument". De fabrikant is namelijk verplicht om warm water te leveren met een temperatuur van minimaal 60 graden Celsius. Dat heeft te maken met de Legionella bacterie. Bij een temperatuur van 60 graden Celsius of daarboven zal deze bacterie sterven. De eventuele groei van deze bacterie in ketel of warmwaterleidingen wordt tenietgedaan door een watertemeratuur aan te houden van minimaal 60 graden. Als de ketel dus warm water van 60 graden moet leveren is het logisch dat de fabrikant deze waarde neemt voor haar specificatie. Een temperatuur van 40 of 38 graden Celsius in voor de ketel niet aan de orde.

De consument kijkt echter heel anders tegen de warm water tapwater volume aan. Die is geïnteresseerd hoeveel warm water uit zijn douchekop of badkraan komt. In de kraan van de douche of bad wordt het warme water uit de cv-ketel bijgemengd met koud water en zal uiteindelijk een temperatuur hebben van zo'n 38 graden Celsius (een bad wat hoger, bijvoorbeeld 40 graden omdat het water in een bad sterk afkoelt). Door dit bijmengen met koud water "ontstaat" meer warm water per minuut. Stel de cv combi ketel levert 10 liter warm water van 60 graden per minuut. Als je dat bijmengt met koud water van 10 graden krijg je geen 10 maar zo'n 18 liter warm water van zo'n 38 graden. Kijk dat klinkt ineens flink meer! De vraag is, wat zal de fabrikant in zijn brochure zetten? 10 liter warm water van 60 graden of 18 liter van 38 graden? Het is een keuze en ieder fabrikant doet het anders. Het meest eerlijk is als de fabrikant aangeeft hoeveel koudwater hij kan verwarmen met een temperatuurverschil van 50 graden. Want de watertemperatuur die de cv-ketel aangeboden krijgt uit de koudwaterleiding verschilt per seizoen flink. De cv-ketel heeft een bepaald vermogen en dat is een gegeven, en dat bepaald automatisch hoeveel water voor 50 graden (van bijvoorbeeld 10° naar 60° Celsius) verwarmd kan worden. Want voor ieder graad temperatuurstijging per liter warm water per minuut is ongeveer 2,1 kW vermogen nodig.

Hoe lang krijg je hoeveel warm water?

Dit lijkt ook al zo'n vreemde vraag, maar is bij sommige cv toestellen weldegelijk van toepassing. Warm water kan door een cv-ketel op twee manieren worden geleverd.

  • Door koud water te verwarmen op het moment dat de warm waterkraan opengedraaid wordt. Dit doet een zogenaamd doorstroomtoestel, vaak ook cv-ketel met 'platenwisselaar' genoemd.
  • Door van te voren warm water te maken en dit op te slaan in een voorraadvat, ook wel boiler genoemd.

Een cv "doorstroom" ketel kan zolang je wilt de hoeveelheid warm water leveren zoals gespecificeerd. Een cv-ketel met een boiler, of die nu klein is en in de ketel zit of groot en daarbuiten, zal in eerste instantie snel en veel warm water kunnen leveren, want het warme water kan "uit voorraad" worden geleverd. Wanneer de inhoud van de boiler verbruikt / op is zal de hoeveelheid warm water (meestal) terugvallen omdat de ketel niet heel veel warm water kan leveren zonder gebruik te maken van het voorraadvat. Daarom wordt bij dit soort cv combi ketels de warmwaterhoeveelheid gespecificeerd als ... liter per minuut en na ... minuten (als de boiler op is, dan nog maar) ... liter water per minuut. Een punt van aandacht als je veel warm water per minuut verwacht.

Energiezuinige verwarming een veel warm water: een conflict

Bij het kopen van een cv-ketel die ook warm water moet leveren moet je op twee aspecten letten. Ten eerste moet de ketel het huis goed kunnen verwarmen. Je moet daarvoor het vermogen uitrekenen wat benodigd is. Daarnaast wil je dat de cv-ketel ook warm water maakt. Hierbij moet je zelf vaststellen hoeveel warm water hij per minuut moet maken. Dat zal uiteindelijk bepalen hoeveel vermogen de cv-ketel moet hebben om die hoeveelheid warm water te maken.

Wat blijkt? Het vermogen voor het verwarmingsgedeelte ligt meestal een stuk lager dan de vermogensbehoefte voor het warm watergedeelte. Het warm water gedeelte vereist een veel hoger vermogen dat het verwarmingsgedeelte. Om het nog moeilijker te maken, wanneer je het vermogen van het warm watergedeelte bepalend laat zijn voor je cv-ketel keuze zal het verwarmingsgedeelte minder efficiënt zijn omdat de ketel voor dat gedeelte overgedimensioneerd is. Een cv-ketel met een overcapaciteit zal niet energiezuinig je huis verwarmen. Het kiezen van de juiste ketel voor verwarming én met de juiste warm watercapaciteit is dus niet eenvoudig!

Het kiezen van de juiste ketel is dus vaak compromissen sluiten. Een goede aanpak is om eerst de verwarmingscapaciteit te bepalen en daarna te bepalen wat de warmwatercapaciteit van de ketel moet zijn. Daarna moet je de ketel kiezen die het beste in de buurt komt van je eisen. En vaak moet je wat water in de wijn doen bij het kiezen van de meest optimale cv-ketel.

Hoe meet je de huidige warmwatercapaciteit van je cv-ketel?

Pak een emmer van 10 liter (een kleinere emmer kan ook maar dat vergt wat omreken werk). Draai de douchekraan helemaal open en zorg dat de normale douchetemperatuur (dat is 37 tot 38 graden) uit de douchekop of badkraan komt (hand onder de kraan stoppen en bijmengen tot het "lekker" is). Kijk op je horloge of stopwatch en start op de hele minuut en laat vanaf dat moment het warme water in de emmer lopen. Stop de kraan zodra precies één minuut voorbij is. Kijk dan hoeveel liter water in je emmer zit. Is dat bijvoorbeeld 9 liter, dan levert de ketel dus 9 liter warm water (van 38 graden!). Wellicht was de emmer reeds vol voor de minuut voorbij was. In dat geval moet je een meting maken van 30 seconden en het resultaat met twee vermenigvuldigen. Wanneer je na 30 seconde 7 liter water in je emmer hebt betekent dit dat per minuut dus twee keer zoveel de kraan uit komt, dus 14 liter warm water (van 38 graden!). Nu weet je hoeveel warm water je huidige cv toestel kan leveren. De vraag is: ben je hier gelukkig mee of wil je meer warm water per minuut? Dat zal dan bepalen welke CW klasse cv-ketel je moet kiezen.

Let op: een hogere CW waarde nemen lijdt niet altijd tot meer warm water per minuut!

Hoewel een CW5 toestel veel meer warm water per minuut kan leveren dan bijvoorbeeld een CW3 toestel betekent dit niet altijd dat als je de bestaande ketel die voldoet aan de CW3 norm vervangt door een CW5 cv toestel dat je dan per definitie meer warm water uit je douche of badkraan krijgt. Hoewel je ketel wel meer warm water kan leveren bepaalt de lengte maar vooral de doorsnede (dikte) van je warm waterleiding hoeveel warm water je per minuut uit de kraan krijgt. Dit is vooral van belang als je wilt overschakelen naar een groter bad of een luxere douche zoals bijvoorbeeld een "stortdouche". In de meeste huizen is de warm waterleiding uitgevoerd met een leiding van 12 millimeter. Die zal per minuut niet veel warm water kunnen leveren. Wil je veel warm water per minuut hebben dan moet je zeker overwegen om de warm waterleiding aan te laten passen naar een doorsnede van 15 millimeter. Overleg met je cv-installateur of dit voor jou ook van toepassing is.